Wie is daar? -Nee. Maak u bekend.
Leve de koning.
Barnardo?
Je bent precies op tijd.
Het is 12 uur. Ga slapen, Francisco.
Mijn dank. Het is koud, en ik ben niet gerust.
Rustige wacht? -Geen muis gehoord.
Goedenacht. als je Horatio en Marcellus ziet, laat ze opschieten.
Ik hoor ze. Wie daar?
Vrienden. -Onderdanen van de Deen.
Goedenacht. -Wie heeft je afgelost?
Barnardo. Goedenacht.
Barnardo? -Is dat Horatio?
Voor een deel.
Horatio, Marcellus. -Is het weer verschenen?
Ik heb niets gezien. -Horatio weigert te geloven...
wat wij twee keer hebben gezien.
Ik heb hem nu gevraagd om de wacht met ons te delen.
als de verschijning komt, kan hij hem aanspreken.
Er verschijnt heus niets. -Ga zitten.
Dan belegeren we de oren die u sluit...
voor wat wij hebben gezien. -Goed.
We luisteren naar Barnardo.
Gisteravond.
T oen die ster, daar in het westen...
hetzelfde stuk van de hemel verlichtte als nu...
zagen wij, de klok sloeg één...
Stil.
Daar komt het weer.
De oude koning.
Spreek het aan. -Precies de koning, toch?
Precies. Het is angstaanjagend.
Het wil dat we iets zeggen.
Wat zijt gij...
die de nacht schendt...
in de krijgshaftige gedaante van de gestorven Deense vorst?
Ik bezweer u, spreek.
Het is beledigd. -Hij verdwijnt.
Spreek. Ik bezweer u, spreek.
Het is weg en geeft geen antwoord. -U beeft.
Is dit niet meer dan verbeelding?
Ik zweer bij God...
ik geloof 't pas nu ik het zelf voor me zie.
Leek het op de koning? -als u op uzelf.
Dat was het harnas waarin hij Noorwegen versloeg.
Zo keek hij, toen hij de Polen in het ijs deed bijten.
't Is vreemd.
Zo stram schreed hij al twee maal op onze wacht voorbij.
Wat dit kan betekenen, weet ik niet.
Maar één ding staat voor mij vast:
Dit voorspelt onrust in het land.
Luister, u bent goed ingelicht.
Waarom zuchten onderdanen onder deze nauwgezette wacht?
Waarom wordt dag in, dag uit bronzen oorlogstuig gegoten?
Hoeft de scheepstimmerman zelfs 's zondags geen rust?
Waartoe die zwetende haast, dat zwoegen, dag en nacht?
Wie kan het zeggen? -Ik.
Het gerucht gaat zo:
De oude koning, wiens beeld net aan ons verscheen...
werd door Fortinbras de Noor...
uit jaloerse trots uitgedaagd tot de strijd.
Onze dappere Hamlet, door heel de wereld zo geroemd...
versloeg Fortinbras.
En krachtens het gezegelde verdrag...
verloor hij al zijn grondgebied aan de overwinnaar.
Onze koning had een deel ingezet...
dat Fortinbras had gekregen als hij gewonnen had.
Zoals, onder hetzelfde verdrag, het zijne toeviel aan Hamlet.
Nu: de jonge Fortinbras...
een onbekookte heethoofd heeft aan de rand van zijn land...
voor wat voer, en als voer voor een onderneming die moed vereist.
Onze staat weet dat heel goed: Het terugwinnen...
met geweld en machtsvertoon...
van alles wat zijn vader verloor.
Dit lijkt mij het motief voor onze voorbereiding...
de reden om te waken...
en de bron van al deze haast.
Dat moet het zijn.
Daarom zien we op onze wacht die onheilspellende figuur...
van de koning uit die oorlogen.
Een splinter die het oog verwart.
Op het toppunt van Rome's roem...
vlak voordat Julius viel...
waren de graven leeg...
en waarden de doden krijsend door de straten.
Zulke signalen van onheil:
Donkere wolken aan de hemel, voorboden van het lot...
hebben hemel en aarde nu aan ons land en volk getoond.
Sterren met vlammende staarten...
en dauw van bloed, zonsverduisteringen.
En de waterige ster die Neptunus' rijk bestuurt...
verdween alsof de doemdag aanbrak.
Maar stil...
daar komt hij weer.
Erop af, al is 't mijn einde.
als ge geluid kunt maken of spreken kan: zeg iets.
als er iets is wat jou verlost en mij kan zegenen: spreek dan.
als we het land voor onheil kunnen behoeden: spreek.
als ge in uw leven gestolen schatten hebt verstopt...
en daarom als alle geesten rondwaart: spreek.
Hou het tegen. -Zal ik toestoten?
Het staat niet stil. -Daar...
Het is weg.
We krenken het in zijn majesteit door met geweld te dreigen.
Het is onkwetsbaar, als de lucht.
Onze ijdele slagen zetten ons voor gek.
De haan begon te kraaien. -En toen schrok het...
als een schuldig iets dat een oproep hoort.
Men zegt dat de haan, de heraut van de dageraad...
met zijn fiere en schrille kreet de zonnegod wekt.
En dat, als hij roept, in zee of vuur...
op aarde of in de lucht, de dwaalgeest zich verbergt.
Die waarheid is nu weer bewezen:
Weg, bij het kraaien van de haan.
Men zegt dat als de tijd gekomen is dat we Gods geboorte herdenken...
die vogel de hele nacht door zingt...
zodat, zegt men, geen geest verschijnen kan.
De nachten zuiver, de planeten gunstig gesteld.
Geen elf verlokt, geen heks kan toveren.
Zo heilig...
zo gezegend is de tijd.
Ik heb 't gehoord...
en deels geloof ik het.
Kijk, de dageraad in zijn purperen kleed...
beklimt de heuvel in het oosten.
Laten we opbreken.
En laten we, wat we hebben gezien, vertellen aan de jonge Hamlet.
De geest die tegenover ons zwijgt, zal tegen hem zeker spreken.
Zullen we dat doen, zoals onze plicht vereist?
Laten we dat doen.
Ik weet waar we hem vanochtend kunnen vinden.
Al is de dood van Hamlet...
onze geliefde broeder nog zo recent.
En al past ons slechts verdriet...
en is ons hele koninkrijk in rouw gedompeld.
T och heeft het verstand de natuur gedwongen...
dat we hem in wijze rouw herdenken...
zonder onszelf tekort te doen.
En daarom onze vroegere zuster...
nu onze vorstin...
de verheven majesteit van deze staat...
als 't ware met verslagen vreugde...
met één vreugdevol en...
één tranend oog...
vrolijk aan het graf, triest ter bruiloft...
blijdschap en smart gelijkelijk verdeeld...
tot vrouw genomen.
En wij handelden niet tegen uw advies...
dat ons hierin heeft gesteund.
Wij danken u allen.
Nu uw aandacht voor de jonge Fortinbras.
Denkend dat wij zwak zijn, of dat na de dood van onze broer...
ons land in verwarring is...
heeft hij ons, hopend op rijkdom, met boodschappen bestookt...
waarin hij terugeist wat zijn vader verloor aan onze onversaagde broer.
Dat was Fortinbras.
Nu de zaak waarvoor we bijeen zijn.
Een brief aan Noorwegen...
Fortinbras ' oom die, oud en ziek, diens voornemen niet kent.
Een verzoek om het te beletten...
omdat alles wat zijn neef doet in zijn rijk gebeurt.
Wij sturen u, Cornelius en Voltemand met deze groet naar Noorwegen.
U mag verder niets met de koning bespreken...
dan wij hierin hebben vastgelegd.
Vaarwel, moge uw haast uw trouw bewijzen.
Wij zijn u in alles trouw.
Dat betwijfelen wij niet. Vaarwel.
En nu, Laertes.
Hoe is 't met jou? Je wilde ons iets vragen?
Er is geen redelijk verzoek dat de Deen niet hoort.
Wat wilde je vragen dat ik, ongevraagd, niet toe zou staan?
Geen hoofd dichter nader tot hart, geen hand nader tot mond...
dan de Deense troon tot jouw vader.
Zeg wat je wilt.
Heer, uw permissie om naar Frankrijk terug te gaan.
Ik ben graag hierheen gekomen om uw kroning bij te wonen.
Maar ik moet nu bekennen...
dat ik graag terug wil keren, als u mij permissie geeft.
Vindt je vader het goed? Wat zegt Polonius?
Hij heeft mijn zegen gekregen.
Na lang zeuren heb ik toegestemd...
en ik vraag u, geef hem verlof te gaan.
Geniet van je jeugd. Neem de tijd...
en besteed hem zoals je wilt.
Maar nu, neef Hamlet...
en mijn zoon.
Nauwer verwant, nauwelijks dierbaar.
Nog steeds onder donkere wolken?
Nee, heer.
Ik vang juist te veel zon.
Lieve Hamlet.
Werp die nachtkleur af, en zie Denemarken als je vriend.
Blijf niet met droevige blik zoeken naar je vader in het stof.
Je weet dat het gewoon is.
Wat leeft, moet sterven en overgaan in eeuwigheid.
Ja, vrouwe, het is heel gewoon.
Waarom schijnt het dan zo erg?
'Schijnt', vrouwe?
Nee, het is zo.
'Schijnt' ken ik niet.
Het is niet mijn donkere mantel...
noch ander plechtig zwart...
noch zware zuchten, of uitbundig stromend oog...
terneergeslagen blik of ander rouwvertoon...
dat mijn gevoel verraadt. Want dat is schijn.
Dat zijn dingen die je kunt spelen.
Maar wat ik voel...
zit diep in het hart.
De rest is slechts uiterlijk vertoon van smart.
Het is goed en lovenswaardig dat je om je vader treurt.
Maar jouw vader heeft 'n vader verloren.
En die verloren vader ook.
De zoon is verplicht een zekere rouw in acht te nemen.
Maar wie blijft treuren, is 'n koppig kind.
Dat past 'n man niet.
Het toont verzet tegen de hemel...
opstandigheid, ongeduld...
en een kinderlijk verstand.
als het ieders lot is, en dagelijks om ons heen gebeurt...
waarom zouden we het ons dan zo nukkig aantrekken?
Nee, het zondigt tegen de hemel.
Het kwetst de doden, en de natuur.
Het vloekt tegen de rede. Over dode vaders...
van de eerste tot die van nu, zegt iedereen:
Dit moet zo zijn.
Wij vragen je: Werp die nutteloze droefheid af...
en zie ons als een vader.
Want laat de wereld weten:
Jij staat het dichtst bij onze troon.
En niet geringer dan de liefde...
van de dierbaarste vader voor zijn zoon, is mijn liefde voor jou.
Je plan om weer in Wittenberg te gaan studeren...
druist tegen onze wensen in. Blijf toch hier...
waar wij van je genieten...
als eerste hoveling, neef, en als onze zoon.
Laat mijn bede niet vergeefs zijn.
Blijf bij ons, ga niet naar Wittenberg.
Ik zal uw wens eerbiedigen.
Dat is liefdevol en mooi geantwoord.
Blijf hier, in Denemarken.
Dat Hamlet zo akkoord gaat is balsem op mijn hart.
En daarom zal ik vandaag niet drinken...
zonder dat het kanon vuurt...
en 's konings toost doet weerklinken...
tussen hemel en aarde.
O, mocht dit al te morse vlees toch smelten...
ontbinden en overgaan in dauw.
Was zelfmoord toch maar nooit door de Eeuwige verboden. O god...
god.
Hoe vermoeiend, voos, doods, en nutteloos...
komt me deze wereld voor.
Ik verfoei haar. Het is een wilde tuin...
die in het zaad schiet, verstikt door alles wat grof is.
Dat 't zover moest komen.
Slechts twee maanden dood...
nee, nog niet eens twee.
Zo'n voortreffelijke vorst, naast dit...
als Hyperion naast een sater.
Zo verliefd op mijn moeder dat de wind haar wang niet te ruw mocht raken.
Hemel en aarde, moet ik eraan denken?
Ze hing aan hem...
alsof gestilde honger eetlust wekte. Maar binnen 'n maand:
Hou op. Zwakheid, uw naam is vrouw...
een maandje maar.
Eer de schoenen oud waren, waarmee ze mijn vaders lijk volgde.
als Niobe, één en al traan...
zelfs zij...o, god...
Een beest dat geen rede kent, zou langer rouwen.
Getrouwd met mijn oom.
Mijn vaders broer:
Minder als hij, dan ik als Hercules. Binnen een maand:
Eer het zout van geveinsde tranen uit haar ogen verdwenen was...
was zij getrouwd.
Vervloekte haast...
met zo'n haast, zo'n snelheid...
naar incestueuze lakens.
Het is niet...
kan niet...
goed komen.
Maar breek, mijn hart...
want ik moet zwijgen.
Heer, gegroet.
Ik ben blij u te zien.
Horatio...
als ik mezelf nog ken.
Dezelfde, en altijd uw dienaar. -Mijn vriend, gebruik die naam.
Ben je niet in Wittenberg?
Heer. -'t Is goed u te zien.
Goedendag. Waarom ben je hier?
Ledigheid. -Dat zal je vijand niet zeggen.
En ik wil zo'n belediging van jezelf niet horen.
Ik weet dat jij niet zo bent.
Wat doe je in Elsinore?
We zullen jou 's leren drinken.
Het was uw vaders begrafenis.
Bespot me niet. 't Was mijn moeders bruiloft.
Die volgde kort daarop. -Pure zuinigheid.
De restjes van het dodenmaal dienden voor de bruiloft.
Ik zag liever m'n vijand in de hemel dan die dag opnieuw te beleven...
Mijn vader...
Het is of ik mijn vader zie.
Waar, heer?
Voor mijn geestesoog, Horatio.
Ik heb hem ooit gezien.
Een goede koning.
Hij was een man...
in niets uitgezonderd.
Zijn gelijke zal ik nooit zien. -Heer.
Ik geloof...
dat ik hem heb gezien.
Gisterennacht.
Gezien?
Wie? -Heer, de koning.
Uw vader.
Mijn vader? -Beteugel uw verbazing...
tot ik, getuige deze heren, dit wonder openbaar.
Om godswil, laat horen.
Al twee nachten hadden zij...
midden in de nacht het volgende gezien:
Een gestalte als uw vader, van top tot teen gelijk, verschijnt...
en schrijdt voor ze langs.
Drie maal staat hij voor hun bange ogen...
op nog geen staf afstand, en zij, sidderend van angst...
durven niets te zeggen.
Dit hebben ze mij toevertrouwd. En de derde nacht was ik bij hen.
En, precies zoals ze zeiden...
zo laat, in die gedaante, alles exact zo, verschijnt de geest.
Ik kende uw vader. Hij leek als de ene hand op de andere.
Waar was het? -Op onze wachtpost.
Zei je niets? -Hij gaf geen antwoord.
Eén keer leek het alsof hij iets wilde zeggen.
Maar toen kraaide de haan...
en meteen verdween hij voor onze ogen.
Hoe vreemd. -Zo waar ik leef, 't is waar.
Het was onze plicht u dit te zeggen.
Zo is het ook, maar dit verontrust me.
Hebt u weer wacht?
Was hij in harnas?
Helemaal? -Van top tot teen.
Geen gezicht te zien? -Het vizier omhoog.
Keek hij dreigend?
Eerder bedroefd dan boos. -Bleek of rood?
Keek hij je aan? -Voortdurend.
Had ik 't maar gezien. -Het was ongelooflijk.
Dat denk ik ook.
Bleef hij lang? -Misschien honderd tellen.
Langer. -Niet bij mij.
Een grijze baard?
Zoals bij zijn leven. Doorzilverd zwart.
Ik kom vannacht.
Misschien komt het weer. -Ik wed van wel.
als het de gedaante van mijn vader heeft...
spreek ik het aan.
Al gaapt de hel open om me te laten zwijgen.
als u hiervan niets hebt gezegd...
houd het dan ook nu geheim.
En ook wat vannacht gebeurt.
Neem het waar, en zwijg erover.
Ik beloon uw trouw.
Vaarwel.
Op uw post, tussen elf en twaalf. -We zijn u trouw.
Liefde zij 't...
en wederzijds.
Vaarwel.
Mijn vaders geest, in harnas?
Dit is niet goed.
Dit is vuil spel.
Was het maar nacht.
Tot dan, zwijg, mijn ziel.
Kwaad komt aan 't licht...
al onttrekt heel de aarde het aan ons gezicht.
Alles is aan boord. Vaarwel.
En, zusje, als de wind gunstig staat en er vervoer is, slaap dan niet...
maar stuur nieuws.
Twijfel je daaraan?
En Hamlet, en zijn loze praatjes...
zie die als een gril van het bloed.
Een viooltje in de vroege lente. Popelend en zoet, niet permanent.
De geur van een minuut, meer niet. -Meer niet?
Denk dat niet.
De natuur groeit niet alleen in omvang...
maar geest en ziel groeien net zo hard mee.
Misschien bemint hij je nu...
en wordt zijn liefde door niets laags besmeurd.
Maar denk erom...
dat hij door zijn afkomst wordt geleefd.
Hij is aan z'n geboorte onderworpen.
Hij kan niet, zoals mindere goden, zelf kiezen.
Zijn keuze bepaalt de toekomst van het land.
Hij moet zich laten leiden...
door de eisen van het lichaam waarvan hij het hoofd is.
De liefde die hij betuigt moet je slechts geloven...
voorzover zijn positie hem die vrijheid laat.
En dat is niet verder dan Denemarken toestaat.
Bedenk welke schade je eer kan lijden als je te gretig luistert...
of je hart verliest...
of je kuise schatkist opent voor zijn bandeloze lust.
Voorzichtig Ophelia, zusjelief.
Blijf met je liefde buiten schot van riskante drift.
Het is al gul genoeg als je je toont aan de maan.
De deugd zelf staat aan laster bloot.
De worm knaagt al te vaak aan lentekinderen eer zij ontluiken.
Juist in de dauw der jeugd...
ligt het verderf snel op de loer.
In behoedzaamheid ligt je behoud.
Jeugd verleidt zichzelf zonder verleiding.
Ik zal je goede raad ter harte nemen.
Maar, lieve broer:
Wees niet zo'n goddeloze herder...
die anderen het steile pad wijst en zelf als een libertijn...
het bloemenpad volgt en geen acht slaat op z'n eigen les.
Wees gerust.
Ik wacht te lang. -Nog hier?
Daar is vader.
Dubbele zegen is dubbel heil. Het toeval lacht me toe.
Snel aan boord.
De wind zit in je zeil, ze wachten op je.
Hier, mijn zegen.
En zorg dat je deze regels niet vergeet.
Zeg nooit wat je denkt.
En zet dromen niet om in daden.
Wees minzaam, nooit gemeenzaan.
Vrienden die zich goed betonen, smeed die aan je ziel.
Maar laat je palm niet vereelten door hem jan en alleman te reiken.
Waak voor ruzie...
maar zorg, als 't zover is, dat anderen jou vrezen.
Luister naar allen, spreek weinig.
Hoor ieders mening, schort jouw oordeel op.
Kleed je zo goed als je beurs kan dragen, niet overdadig.
Rijk, niet protserig:
Aan de kleren kent men de man.
Juist in de beste Franse kringen let men daar scherp op.
Leen niet, en schiet niets voor.
Zo verlies je geld en vriend...
en lenen leidt tot ledigheid.
En bovenal:
Blijf jezelf trouw.
Zo waar als dag volgt op nacht, zul je niemand ontrouw zijn.
Vaarwel.
Laat het door mijn zegen rijpen.
Eerbiedig neem ik afscheid.
't Is tijd. Je bedienden wachten.
Vaarwel, Ophelia.
Onthoud wat ik gezegd heb.
Ik heb het opgesloten...
en alleen jij hebt de sleutel.
Vaarwel.
Wat heeft hij tegen je gezegd?
Met uw verlof:
Het was iets dat prins Hamlet betrof.
Dat treft.
Ik hoor dat hij de laatste tijd veel met je praat.
En dat jij daar bijzonder grif op ingaat.
als dat zo is - en dat is wat ik hoor - zeg ik je dit:
Je begrijpt jezelf niet zo goed als mijn dochter en jouw eer betaamt.
Wat is er tussen jullie?
Zeg de waarheid.
Hij heeft, de laatste tijd...
van zijn genegenheid blijk gegeven.
Je praat als een onervaren ding dat geen gevaar kent.
Geloof jij wat hij zegt?
Ik weet niet wat ik moet denken.
Je bent een kleuter...
dat je zijn bod als zuiver opvat.
Sla jezelf hoger aan, of je maakt mij uit voor zot.
Hij verklaarde me zijn liefde in eer en deugd.
Eerder in ondeugd.
Hij heeft gezworen bij al wat heilig is.
Strikken voor snippen, ja.
als het bloed kookt, wil de tong alles wel beloven.
Flitsen met meer licht dan hitte, die al direct gedoofd zijn...
verwar die niet met vuur. Blijf uit zijn buurt.
Hou je waarde hoog, laat je niet bevelen.
Geloof Hamlet zo ver als hij jong is...
en aan een langere riem mag lopen dan jij.
Kortom, geloof zijn eden niet. Ze zijn vals en anders dan ze lijken.
't Zijn beden om zondigheid...
verhuld als vrome beloften om des te beter te bedriegen.
Ik verbied je voortaan, kort en goed...
om in je vrije tijd te praten met prins Hamlet.
Onthoud 't goed.
En kom nu mee.
Ik zal gehoorzamen...
heer en vader.
De lucht bijt. 't Is erg koud.
IJskoud. -Hoe laat is 't?
Bijna 1 2 uur. -'t Heeft al geslagen.
Ja? Ik heb niets gehoord.
Dan nadert het moment waarop de geest verschijnt.
Wat is dat, heer?
De koning houdt een drinkgelag.
Hij zuipt en host in 't rond.
Bij elk glas dat hij leegt verkondigen trompet en trom z'n toost.
Is dat gebruik? -Zeker.
Ik zou het, al ben ik hier geboren, liever vergeten dan in ere houden.
Door zulke domme braspartijen ziet oost en west ons als dronkaards...
en maakt ons uit voor zwijnen. En aan onze prestaties...
hoe groot ook, ontnemen ze iedere glans.
Het gebeurt zo vaak dat bij bepaalde mensen...
een of ander aangeboren gebrek wat je hun niet kunt verwijten...
als zoiets zo sterk wordt dat het elke rede overmant...
of dat een gewoonte in de omgang overheerst...
dat zij dus, door een gebrek...
zij het aangeboren of toevallig...
hun andere deugden, hoe voortreffelijk ze ook mogen zijn...
door die ene fout, alom terzijde zien geschoven.
Een grein van kwaad doet vaak alle edele gaven teniet.
Daar is het.
Hij wenkt u, alsof hij u alleen iets zeggen wil.
Zie hoe hoffelijk hij u meelokt. Ga niet mee.
Niet doen. -Hij zegt niets. Ik ga mee.
Nee, heer. -Mijn leven is me niets waard...
en mijn ziel is per slot al onsterfelijk.
Hij wenkt. Ik volg hem.
Hij lokt u naar het water...
of naar de overhangende klif. En neemt daar een gedaante aan...
die u van uw zinnen berooft en gek maakt. Denk na.
De plek alleen al jaagt iedereen angst aan die het brullen hoort.
Hij wenkt. Ik volg u.
Niet doen. -Laat los.
U gaat niet mee.
Mijn lot roept...
en maakt mijn dunste ader zo sterk als leeuwen.
Hij roept me. Blijf van me af.
Ik maak een geest van jullie. Weg jullie.
Ga voor.
Ik volg u. -Hij is buiten zinnen.
Vooruit. We moeten mee.
Wat moet hiervan komen?
Er rot iets in de Deense staat.
De hemel zal 't zeggen. -Nee, hem achterna.
Engelen, sta ons bij.
Goede geest, of boze...
hemelgeur of hellestank...
kwaad of goed gestemd...
u noodt zo tot vragen dat ik u moet aanspreken.
Ik noem u Hamlet, koning, vader. Antwoord me.
Laat me niet in onwetendheid.
Waarom heeft uw gebeente, met eer begraven zijn lijkwade verscheurd?
Heeft de tombe zijn marmeren muil geopend, en u uitgespuugd?
Hoe komt het dat u, geheel in het staal...
in het maanlicht staat en ons, slaven der natuur...
doet sidderen voor iets dat we niet bevatten?
Vertel, waarom is dat? Wat is uw eis?
Waar voert u me heen?
Spreek.
Ik ga niet verder.
Hoor toe. -Ik luister.
Het uur nadert...
dat ik me aan zwavelvlammen moet overgeven.
Arme geest. -Beklaag me niet...
maar luister naar wat ik onthul.
Spreek, ik luister.
Je zult me wreken, als je 't hoort.
Ik ben de geest van je vader.
Gedoemd om een zekere tijd in de nacht te dolen...
en overdag te vasten...
in de vlammen, tot de zonden van mijn leven...
in het vuur zijn weggezuiverd.
als het me niet verboden was te spreken van mijn kerker...
kon ik een verhaal doen...
waarvan het minste woord je jonge bloed deed stollen...
je ogen als twee sterren uit hun baan zou drijven...
je ordelijke lokken verwarren...
en elke haar overeind deed staan...
als pennen van een woedend stekelvarken.
Maar de eeuwige bazuin is niet voor oren van vlees en bloed.
Luister, Hamlet. Luister...
o, luister.
als je je vader ooit hebt bemind...
wreek dan zijn lage, onmenselijke moord.
Moord...
intens laag...
zoals alle moorden...
Maar deze was heel laag...
verdorven, tegennatuurlijk.
Zeg op, dat ik zo snel als denken of liefdesdromen wraak kan nemen.
Je luistert gretig. En je zou slomer zijn...
dan het gewas langs de Lethe als dit je niet beroerde.
Hamlet, luister.
Men zegt dat ik in mijn slaap ben gebeten door een slang.
Zo is heel Denemarken...
door een vals verslag over mijn dood...
deerlijk misleid. Maar weet, nobele zoon:
De slang die je vaders leven stal...
draagt nu zijn kroon.
Ik wist het... mijn oom?
Ja, dat incestueuze...
dat overspelige beest.
Met heksenkunst en verraderlijke gaven...
valse gaven en kunsten die zo verleiden kunnen...
heeft hij voor zijn schennige lust...
mijn schijnbaar deugdzame koningin gewonnen.
Wat een diepe val was dat.
Van mij...
en mijn waardige liefde...
die altijd hand in hand ging met mijn huwelijkseed...
gezonken naar een ellendeling...
wiens gaven schril afstaken bij die van mij.
Zoals de deugd onwrikbaar blijft...
al lokt de lust haar in hemelse gedaante...
zo zal de lust, zelfs samen met een engel...
gaan walgen van een hemels leger...
en azen op afval.
Ik geloof dat ik de morgen ruik.
Ik zeg 't snel.
Terwijl ik sliep in mijn tuin...
zoals ik 's middags altijd deed...
heeft je oom me ongemerkt beslopen...
met het sap van bilzenkruid in een kruikje.
En in mijn oor heeft hij dat vervloekte vocht gegoten...
dat menselijk bloed zo slecht gezind is...
dat het zo snel als kwik zijn weg zoekt...
door alle wegen van het lichaam, en opeens...
verstijft en stremt, als zuursel in de melk...
en het bloed doet stollen. Zo ook bij mij.
Direct bedekte een melaatse uitslag...
met walgelijke korsten...
mijn gladde lichaam.
Zo werd ik...
al slapend...
door broederhand...
van leven, kroon en koningin...
tegelijk beroofd.
Weggerukt...
in de bloei van mijn zonden.
Niet gebiecht...
onvoorbereid...
zonder oliesel.
Zonder vereffening moest ik rekenschap geven...
met al mijn tekortkomingen op mijn hoofd.
Afschuwelijk.
Verschrikkelijk.
als je tot gevoel in staat bent, duld dit niet.
Maak van het Deense koningsbed...
geen leger voor bloedschennige lust.
Maar hoe je dit ook doet...
hou je geest zuiver...
en laat je ziel niets ondernemen tegen je moeder.
Laat haar aan de hemel...
en aan de dorens in haar boezem...
die haar prikken en steken.
De glimworm verraadt de nieuwe morgen...
en verliest al zijn zwakke licht.
Adieu, adieu Hamlet.
Denk aan mij.
O, hemelse heerscharen.
O, aarde.
Wat nog? Noem ik de hel erbij?
Wees sterk, mijn hart.
En spieren, word niet oud, maar hou me overeind.
Aan u denken?
Arme geest.
Zolang dit verwarde hoofd herinnering heeft.
Aan u denken? Ik wis uit mijn geheugen...
iedere triviale herinnering weg.
Alle boekenwijsheid, iedere indruk die daar opgetekend staan.
En alleen uw bevel zal in mijn hersens gegrift staan...
zonder mindere zaken.
Zo waar ik leef.
O, verderfelijke vrouw.
O, schurk...
glimlachende, vervloekte schurk.
Mijn boek:
Ik schrijf 't op. Je kan lachen...
en lachen en een schurk zijn.
Zo is 't althans in Denemarken. Zo oom...
dat staat er.
Nu mijn devies.
Dat luidt:
Adieu... adieu...
denk aan mij.
Het is gezworen.
De hemel sta hem bij. -Zo zij het.
Hierheen, heer. -Hier, jongen. Kom, vogel.
Hoe is 't? Wat is er gebeurd? -Je verraadt het.
Ik niet. Dat zweer ik.
Zou iemand het geloven? Hou je 't stil?
Zeker. -Geen schurk in Denemarken...
die geen schoft is. -Dat weten we ook zonder geest.
Dat is goed gezien. Geef me een hand, dan gaan we uiteen.
Jullie gaan aan je werk...
want iedereen heeft iets te doen, en ik: Ik ga bidden.
Dit is wartaal. -'t Spijt me als ik je kwets.
Dat geeft echt niet. -Het geeft wel, Horatio.
En niet weinig ook. De geest...
is oprecht, kan ik zeggen.
En toom je nieuwsgierigheid verder in.
En nu, vrienden, geleerden, militairen die jullie zijn...
gun me een verzoek. -Vanzelf.
Zeg niemand ooit wat je hier zag.
Nooit, heer. -Zweer het.
Op mijn erewoord.
Ik ook. -Op mijn zwaard.
We hebben ons woord gegeven. -Op mijn zwaard.
Zweer het.
Moet 't zo? Zit je daar, makker?
Je hoort hem. Zweer het.
Wat zweren we? -Nooit te verraden wat je hier zag.
Zweer het.
Hic et ubique? Dan gaan we verderop.
Kom, hand op mijn zwaard.
Geen woord hierover. Zweer op mijn zwaard.
Zweer het. -Goed zo. Je bent een prima mol.
Dat is nog 's graven. Kom vrienden.
Dit is wonderbaarlijk vreemd.
Verwelkom het als een vreemde.
Er is meer tussen hemel en aarde dan wij hebben geleerd.
Hier, opnieuw:
Nooit, zo helpe God, hoe vreemd ik ook doe...
als ik misschien besluit om me idioot te gedragen...
dat jullie nooit door houding of gebaar...
of door iets te zeggen als: 'We zouden 't kunnen zeggen.'
Of: 'Onze lippen zijn verzegeld,' of hoe dan ook, dat jullie iets weten.
Bij de genade van God almachtig...
zweer het.
Zweer het.
Rust...
rust...
geplaagde geest.
Zo, heren.
Wees van mijn liefde overtuigd.
En wat de arme Hamlet...
kan doen om zich dankbaar te betonen...
blijve, zo God het wil, niet uit.
We gaan samen terug.
En steeds...
je vingers op je lippen.
De tijd is uit het lood.
Ik vervloek het lot...
dat me op deze wereld tot herstellen noopt.
Nee, kom...
We gaan samen.
Geef hem dit geld en deze brief.
Ja, heer.
Je zult er goed aan doen, voordat je hem ziet...
naar hem te informeren. -Dat was ik al van plan.
Mooi, goed gezegd.
Kijk eerst welke Denen er in Parijs zijn.
Hoe, en wie...
met wie zij omgaan en wat zij uitgeven.
als je er zo achterkomt...
dat ze mijn zoon kennen...
leer je meer dan met directe vragen.
Doe alsof je hem vaag kent.
'Ik ken zijn vader en vrienden, en hem deels.'
Begrijp je? -Heel goed, heer.
'En hem deels,' zeg je. 'Maar niet goed.'
'Maar als hij 't is, leeft hij er wel op los.'
En dan dicht je hem iets toe.
Niet zo erg dat je hem onteert, pas op...
maar iets losbandigs dat men als jong en vrijgevochten accepteert.
Gokken?
Ja, of drinken, duelleren, vloeken, ruziezoeken...
losse vrouwen.
Zover mag je gaan.
Dat is onterend.
Welnee, je moet 't goed kruiden.
Je moet niet beweren dat hij zedeloos is. Dat niet.
Suggereer het zo subtiel dat het vrijgevochten lijkt.
Het vlammen van een vurige geest...
en onstuimig bloed, wat heel gewoon is.
Maar, heer... -Waarom is dit?
Ja, dat wou ik weten.
Hierom, en het lijkt me wel geoorloofd.
Door hem 'n smetje aan te wrijven dat ieder zou kunnen krijgen:
als degene die jij uithoort...
de jongen ooit op zoiets betrapt...
dan stemt hij van harte in:
'Mijn waarde,' 'vriend,' of 'heer', al naargelang men er gewoon is.
Juist, heer. -En dan zegt hij...
Wat wou ik zeggen? Ik wou iets zeggen.
Waar was ik? -Bij 'van harte in.'
Bij 'vriend,' en 'heer'.
'Stemt hij van harte in.' Hij zegt:
'Ik ken hem.'
'Ik zag hem gisteren, of laatst...
met die-en-die, en inderdaad: Er werd gegokt...
hij was dronken, had ruzie met tennis...
ging een zeker huis binnen.' Dat is dan een bordeel.
Je valse aas verschalkt de ware vis.
Zo komen wij, die wijs en slim zijn...
langs slinkse weg en met effect...
over kronkelpaden recht bij 't einddoel uit.
En zo, met dit advies, ontmasker jij mijn zoon.
Dat heb je begrepen?
God zegene je. Vaarwel.
Mijn heer.
Sla zelf zijn neiging gade.
Dat doe ik, heer.
En laat hem maar begaan.
Ja, heer.
Vaarwel.
Ophelia, wat is er?
Heer, ik ben zo geschrokken.
Wat is er dan?
Ik zat te naaien op mijn kamer.
Prins Hamlet, zijn tuniek los...
't hoofd bloot...
zijn kousen als warrige boeien om zijn enkels...
bleek als zijn hemd, met trillende knieën...
en zo'n droevige blik alsof hij helse gruwelen moest vertellen...
staat voor me. -Gek van liefde?
Ik weet 't niet, maar ik vrees het.
Wat zei hij? -Hij nam me bij de pols...
en hield me stijf vast.
T oen strekte hij zijn arm uit...
en met de andere hand boven z'n ogen...
bekijkt hij mijn gezicht alsof hij het wil tekenen.
Zo bleef hij staan.
Ten slotte...
een rukje aan m'n arm...
drie knikken met zijn hoofd...
en slaakt een trieste en diepe zucht...
die hem lijkt te verscheuren...
en zijn leven eindigen.
En dan laat hij me los.
En met zijn hoofd over zijn schouder...
leek hij zonder ogen z'n weg te vinden.
Want hij liep zonder hun hulp weg...
en hield ze tot 't laatst op mij gericht.
Kom...
ga mee.
Ik ga naar de koning.
Dit is liefdesrazernij...
die zichzelf overweldigt en tot wanhoopsdaden aanzet...
zoals geen andere hartstocht die wij kennen.
Het spijt me.
Ben je tegen hem uitgevallen?
Nee, heer. Maar zoals u me zei...
heb ik zijn brieven geweigerd en hem weggestuurd.
Zo is hij gek geworden.
Het spijt me dat ik niet beter heb geoordeeld.
Ik vreesde dat hij je wilde ruïneren.
Domme argwaan.
Op onze leeftijd vinden we onszelf al net zo veel wijzer...
als het jongere volk verstand tekort komt.
Kom...
naar de koning.
Hij moet dit weten.
Blijft het geheim, baart het meer kwaad...
dan het openbaren haat.
Welkom...
beste Rosencrantz...
en Guildenstern.
Behalve dat wij u wilden zien...
bent u uit noodzaak door ons ontboden.
U hebt wel gehoord van Hamlets transformatie.
Zo noem ik het omdat hij uiterlijk noch innerlijk dezelfde is.
Behalve zijn vaders dood...
kan ik voor zo'n ommezwaai geen reden bedenken.
Ik vraag u beiden, die met hem bent opgegroeid...
en zijn jeugd en aard begrijpt...
blijf een tijdje hier aan het hof.
Vrolijk hem op door uw gezelschap en kijk of u uit kunt vorsen...
of hem iets schort dat wij zouden kunnen verhelpen.
Heren, hij heeft vaak over u gesproken.
Er zijn geen twee mensen die hem dierbaarder zijn.
als u zich zo goedgunstig wilt betonen...
uw tijd te gunnen voor het vervullen van onze hoop...
zult u de dank ontvangen van een vorst die niets vergeet.
U zou, door uw soevereine macht over ons...
uw verzoek als bevel kunnen geven.
Maar wij gehoorzamen.
Wij staan tot uw beschikking en wachten uw bevelen af.
Dank, Rosencrantz en goede Guildenstern.
Dank, Guildenstern en goede Rosencrantz.
Ga direct naar mijn veranderde zoon toe.
Wijs hun waar Hamlet is.
God geve dat hij baat vindt bij onze aanwezigheid.
De gezanten zijn terug uit Noorwegen.
Je brengt altijd goede tijdingen.
Voor mijn plicht geldt, als voor mijn ziel:
Beide aan God en aan mijn vorst.
En ik geloof...
of mijn verstand is niet meer zo scherp als 't ooit was...
dat ik de bron van Hamlets waan heb gevonden.
Vertel op. Dat wil ik horen.
Spreek eerst uw gezanten.
Ik breng het fruit na hun maal.
Wilt u ze dan binnenlaten?
Hij zegt me, lieve, dat hij de oorzaak van Hamlets kwaal heeft gevonden.
Het gaat gewoon om dat ene:
Zijn vaders dood en ons overijlde huwelijk.
We horen hem uit.
Welkom, vrienden.
Wat zegt onze broeder Noorwegen?
Hij retourneert uw groeten en beste wensen.
Zodra we het aansneden, verbood hij zijn neefs mobilisatie...
die hij gericht waande tegen Polen...
maar bij nadere beschouwing tegen uwe majesteit ging.
Gegriefd dat zijn ziekte, leeftijd en machteloosheid...
waren misbruikt, geeft hij bevel...
dat Fortinbras voor hem moet verschijnen.
Die wordt berispt...
en moet zijn oom beloven...
nooit de wapens op te nemen tegen u.
Waarop Noorwegen, zeer verheugd...
hem drieduizend kronen jaargeld geeft...
en permissie om het gemobiliseerde leger in te zetten tegen de Pool.
Met het verzoek, hierbij gedaan...
om hun vrije doorgang te geven...
door uw rijk, dit alles op garanties...
en voorwaarden die hierin zijn opgenomen.
Dat staat ons aan.
We zullen alles lezen, beantwoorden en overwegen.
Onze dank voor uw goede werk.
Rust wat uit.
Vanavond is het feest. Wees welkom.
Dit is goed geregeld.
Sire en mevrouw. als ik zeg wat majesteit moet zijn...
wat plicht is...
waarom dag dag is, nacht nacht, en tijd tijd...
verspil ik nacht, dag en tijd.
Bondigheid is de ziel van 't verstand...
en omslachtigheid slechts het uiterlijk:
Ik houd het kort.
Uw nobele zoon is gek.
Gek, zeg ik, want wat is gekte anders...
dan niet anders zijn dan gek? Dat terzijde.
Meer inhoud, minder vorm.
Ik spreek niet met vorm.
Dat hij gek is, is waar. Het is waar, helaas...
en helaas is 't waar, een rare knoop.
Weg ermee, ik spreek niet met vorm.
Gek is hij dus.
Nu nog de oorzaak van dit effect...
of liever, van het defect.
Elk defect effect heeft een grond.
Dat rest ons dus, en wat ons rest is dit:
Let op.
Ik heb een dochter, zolang 't duurt, die plichtsgetrouw...
mij dit heeft gegeven. Hoor en overweeg.
Aan...
de...
hemelse...
en... mijn idool...
de meest...
schoongesierde Ophelia.
Wat een slechte zin. 'Schoongesierd' is slecht.
Maar luister.
Aldus...
in...
haar...
weergaloos...
blanke boezem...
Is dat van Hamlet? -Wacht, ik lees u alles voor.
Twijfel of de sterren vuur zijn, en of de zon beweegt.
Of de waarheid waar is. Maar aan mijn liefde niet.
Lieve Ophelia.
Ik ken de kunst niet om mijn zuchten te tellen.
Dat ik van je houd...
het allermeest, moet je geloven.
Adieu, adieu...
Eeuwig de jouwe.
Zolang dit lichaam het zijne is, Hamlet.
Dit heeft mijn dochter me gegeven.
Van al zijn avances, wanneer, hoe en waar, bracht ze me op de hoogte.
Wat deed zij?
Wat ben ik voor u? -Een eerbaar man.
Dat bewijs ik graag. Wat had u gedacht...
toen ik die verliefdheid zag, voordat zij het vertelde...
wat had u, of mijn vorstin gedacht als ik gezwegen had...
een oogje toegeknepen had...
of gedaan had alsof ik niets zag?
Nee, ik heb mijn dochter te verstaan gegeven:
Prins Hamlet is te hoog boven je verheven.
Ik heb haar gezegd zich voor hem af te sluiten...
niets van hem te ontvangen en zij heeft gedaan wat ik zei.
Hij, afgewezen, verviel tot somberheid, toen tot vasten...
toen tot zwakte en de waanzin die wij nu zo betreuren.
Zou dit het zijn? -Het zou heel goed kunnen.
Is het ooit gebeurd...
dat ik ongelijk heb gekregen?
Hak dit van dit, als het wel zo is.
Ik vind de waarheid, al verschuilt zij zich in het middelpunt der aarde.
Hoe weten we 't zeker?
Soms loopt hij wel vier uur heen en weer.
Dat is waar.
Ik stuur mijn dochter op hem af. Wij verstoppen ons en kijken toe.
als hij niet gek is van verliefdheid...
ben ik geen staatsraad, maar boerenknecht.
We doen het.
Kijk. Daar loopt de arme ziel te lezen.
Verberg u, ik spreek hem aan.
alstublieft, weg.
Hoe is 't met prins Hamlet?
Goed, goddank.
Kent u mij? -Jazeker, je bent een visboer.
Ik niet. -Was je maar zo eerlijk.
Eerlijk, heer? -Eerlijk, in deze wereld...
is slechts één op tienduizend.
Inderdaad. -als de zon maden broedt...
in een dode hond, een goed aas om te kussen...
Heb je een dochter? -Ja, heer.
Hou haar uit de zon.
Bevruchting is een zegen, maar wat zij kan krijgen...
vriend...
pas op.
Wat zeg je daarvan? Nog steeds over mijn dochter.
Maar hij herkende me niet. Hij noemde me een visboer.
Het is slecht met hem gesteld.
Ik heb in mijn leven ook flink geleden voor de liefde.
Ik probeer het opnieuw.
Wat leest u?
Woorden.
Woorden...
...woorden.
Waar gaat 't over? Wat u leest.
Pure laster. De schurk schrijft dat oude mannen...
grijze baarden hebben, rimpelkoppen...
dat hun ogen druipen van dik vocht...
en dat zij domheid paren...
aan een krachteloos onderlijf. En ik geloof het...
al hoort 't niet in een boek.
Want jij wordt zo oud als ik...
door, als een krab, achteruit te lopen.
Gek? Er zit systeem in.
Zoekt u beschutting? -In mijn graf.
Dat is inderdaad beschut.
Wat zegt hij pregnante dingen.
De waanzin vindt antwoorden...
die je het gezond verstand niet kunt ontlokken.
Ik laat hem alleen, en zorg dat hij mijn dochter treft.
Ik neem afscheid van u.
Je kunt niets nemen dat ik liever afstond.
Behalve mijn leven.
Behalve m'n leven.
Vaarwel, heer.
Dwaze oude zotten.
als u prins Hamlet zoekt, die is daar.
Vereerde prins.
Dierbare prins.
Beste vrienden. Hoe gaat het, Guildenstern?
Rosencrantz. Hoe gaat 't jullie?
Redelijk goed. -Gelukkig niet te gelukkig.
Niet Vrouwe Fortuna's muts. -Noch haar schoenzolen?
In het midden van haar gunsten?
Haar favorieten.
Op haar geheime plekje...de hoer. Nog nieuws?
De wereld is eerlijk geworden. -Dan is de jongste dag nabij.
Het klopt niet. Waarom stuurt Fortuna jullie naar deze gevangenis?
Dat is Denemarken. -De wereld.
Met vele cellen en kerkers, en Denemarken als ergste.
Dat vinden wij niet. -Dan geldt 't niet voor jullie.
Niets is goed of kwaad. Maar denken maakt 't zo.
Het is een gevangenis. -Dan is het te klein voor uw eerzucht.
Ik zou passen in een notedop en heersen over de oneindige ruimte...
als ik geen nachtmerries had.
Dromen zijn eerzucht. Wat eerzucht wil, is de schim van een droom.
Een droom is zelf een schim.
Eerzucht is zo ijl, dat ze de schim van een schaduw is.
Dan zijn de bedelaars lichamen, en onze koningen schimmen.
Zullen we gaan? Ik kan nu niet redeneren.
We zijn tot uw dienst. -Niets ervan.
Ik reken jullie niet tot mijn bedienden...
want eerlijk gezegd zijn die afschuwelijk.
Maar, vrienden onder elkaar: Wat doen jullie in Elsinore?
U bezoeken, meer niet.
Bedelaar die ik ben, zelfs arm aan dank.
Maar ik dank u, al is mijn dank bijna niets waard.
Komen jullie op bevel, of uit jezelf?
Is dit jullie idee? Kom, wees eerlijk.
Vooruit, zeg op.
Wat moeten we zeggen? -als 't maar ter zake is.
Jullie zijn ontboden. 't Staat op jullie gezicht te lezen.
Ze hebben jullie ontboden.
Waarvoor? -Zeg dat zelf maar.
Ik bezweer jullie bij onze vriendschap, onze jeugd...
onze genegenheid voor elkaar...
en wat een beter spreker nog kan bedenken:
Zeg me op de man af of jullie ontboden zijn, of niet.
Wat vind jij? -Nee, ik heb jullie door.
als jullie van me houden, zeg op.
Heer...
we zijn ontboden.
Ik weet waarom.
Dan hoeven jullie 't niet te verraden...
en blijft jullie zwijgplicht ongeschonden.
Ik heb de laatste tijd, waarom weet ik niet...
mijn vrolijkheid verloren...
mijn bezigheden laten varen, ja zelfs...
is mijn zwartgalligheid zo groot...
dat ik in onze goede aarde...
niets meer zie dan een kale rots.
De sublieme hemelkoepel, kijk...
dat schitterende firmament...
dat majestueuze dak...
ingelegd met gouden vonken:
Voor mij is het niets anders dan een vuile wolk...
van pestilente dampen.
Wat een kunstwerk is de mens:
Hoe nobel van verstand...
oneindig aan vermogens...
in gedaante en beweging bewonderenswaardig...
in houding een engel...
in begrip als een god:
De schoonste ter wereld...
toonbeeld aller dieren.
En voor mij?
Wat is deze...
puurste vorm van stof?
De mens...
schenkt mij geen vreugde.
Ook de vrouw niet, al suggereert je lach van wel.
Het kwam niet bij me op.
Waarom lachte je dan wel?
Omdat, als de mens u geen vreugde schenkt...
u de spelers wel pover zult onthalen.
We zagen ze op hun weg hierheen.
Hij die de koning speelt, is welkom.
Hem zal ik eer bewijzen.
De dolende ridder krijgt zwaard en schild. De minnaar mag zuchten.
De mopperaar mag vrijuit mokken. De clown mag de lachers bespelen...
en de dame mag alles zeggen, of de verzen zullen het weten.
Welke spelers zijn het? -Die u zo goed vond, uit de stad.
Zijn ze op reis? In de stad hadden ze faam en geld.
Door de nieuwe maatregel.
Zijn ze nog steeds zo geliefd?
Dat niet. -Zijn ze het verleerd?
Zij zijn nog vurig, maar er is een broedsel kinderen...
dat alles overschreeuwt en wordt toegejuicht.
Zij zijn zo in zwang op het toneel...
dat mannen met degens ganzepennen vrezen.
Kinderen? Maar wie begeleidt ze dan?
Spelen ze zolang ze kunnen zingen?
Zullen ze later niet zeggen, als ze bij een gezelschap horen...
dat hun schrijvers hen tegen hun voorland lieten uitvaren?
Er wordt veel geroepen, en het volk hitst hen tegen elkaar op.
Geen geld als dichter en speler niet op de vuist gaan.
Nee toch? -Spitsvondigheid alom.
Winnen de jongens?
De slag, en Hercules compleet met globe.
Vreemd is 't niet. Mijn oom is hier koning...
en zij die hem nooit zagen staan...
geven nu 1 00 dukaten voor z'n portret.
Daar zit iets in, als de wetenschap het kon vinden.
Daar zijn de spelers.
Welkom op Elsinore.
Uw hand, ik zal u keurig verwelkomen...
opdat mijn onthaal van de spelers niet vriendelijker lijkt dan het uwe.
Maar oom-vader en tante-moeder vergissen zich.
Ik ben gek noord-west. Bij zuidenwind onderscheid ik havik van handzaag.
Heren. -Let nu goed op.
Die grote baby is nog niet uit de luiers.
Oude mensen zijn twee keer kind.
Hij komt vertellen van de spelers.
Het is waar, 't was maandagochtend.
Ik heb nieuws voor u. -Heren, ik heb nieuws.
Toen Roscius acteerde in Rome...
De spelers zijn er.
Zowaar... -Elk op zijn ezel.
De besten ter wereld.
Voor tragedie, komedie, historie, pastoraal, pastoraal-komisch...
tragi-historisch, tragi-komisch-historisch-pastoraal.
Seneca is niet te zwaar, noch Plautus te licht: zij zijn de enigen.
'Jephta, welk een schat had gij.' -Wat voor schat?
Eén mooie dochter, van wie hij zielsveel hield.
Weer mijn dochter. -T och, Jephta?
Ik heb een dochter van wie ik zielsveel houd.
Dat volgt er niet uit. -Wat dan?
'Naar het lot, en Gods gebod...' En dan:
'Gebeurde alras, wat te vermoeden was.'
De rest vind je in het stichtelijke lied.
Daar komt mijn vertier.
Welkom, meesters, welkom.
Ik ben blij u te zien. Welkom vrienden.
Oude vriend...
je hebt opeens een baard.